{"id":3489,"date":"2025-12-25T20:39:15","date_gmt":"2025-12-25T20:39:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/?p=3489"},"modified":"2025-12-26T08:51:46","modified_gmt":"2025-12-26T08:51:46","slug":"lempire-invisible-des-2027-lia-et-le-retour-du-colonialisme-sous-une-forme-numerique-par-hafedh-abdelmelek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489","title":{"rendered":"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?..   Par Hafedh Abdelmelek"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<h2>A- Introduction<\/h2>\n<p>Au fil des si\u00e8cles, le colonialisme a chang\u00e9 de visage, de militaire et territorial, il s\u2019est mu\u00e9 n\u00e9ocolonialisme de domination \u00e9conomique, et culturelle. Aujourd\u2019hui, il s\u2019impose sous une forme plus furtive et insidieuse: un n\u00e9ocolonialisme invisible, num\u00e9rique et algorithmique, port\u00e9 par l\u2019intelligence artificielle (IA). L\u2019IA, pr\u00e9sent\u00e9e globalement comme un outil de progr\u00e8s, peut dissimuler d&rsquo;une part des projets de captation des donn\u00e9es qui \u00e9chappent au raisonnement de la majorit\u00e9 des citoyens du monde, et d&rsquo;autre part de standardisation des comportements et de prise de contr\u00f4le des imaginaires collectifs. Le concept de \u00ab\u00a0macro tenseurs\u00a0\u00bb est une hypoth\u00e8se g\u00e9opolitique d\u00e9signant les grandes puissances qui amplifient les tensions mondiales et fa\u00e7onnent les algorithmes qui gouvernent nos interactions via des micro tenseurs (relais technologiques \u00e0 une \u00e9chelle micro). De ce fait, la d\u00e9pendance num\u00e9rique devient alors un instrument de domination, comparable \u00e0 l\u2019asservissement \u00e9conomique du pass\u00e9 colonial.<\/p>\n<p>Les \u00e9lites qui accumulent richesses et pouvoir risquent de fragiliser les syst\u00e8mes sociaux, laissant la porte ouverte aux cons\u00e9quences dramatiques des pand\u00e9mies, guerres, effondrements climatiques ou \u00e9conomiques conform\u00e9ment au\u00a0mod\u00e8le des quatre murs (Abdelmelek, 2022).\u00a0Les alertes conjugu\u00e9es de Abdelmelek (2025) mettent en lumi\u00e8re l\u2019urgence d\u2019une transformation globale avant 2030. Il s\u2019agit non seulement de repenser nos mod\u00e8les \u00e9conomiques et politiques, mais aussi d\u2019adapter notre rapport aux technologies, en mettant l\u2019Humain et la justice sociale au c\u0153ur des innovations. Le risque d\u2019un effondrement mondial, loin d\u2019\u00eatre une fatalit\u00e9, peut \u00eatre un signal d\u2019alarme pour engager des r\u00e9formes profondes, \u00e0 la hauteur des d\u00e9fis actuels. Face \u00e0 un \u00ab empire invisible \u00bb grandissant, la vigilance, la solidarit\u00e9 et l\u2019\u00e9thique doivent guider nos choix collectifs. Les g\u00e9n\u00e9rations des ann\u00e9es 1960 jusqu\u2019\u00e0 1990 ont connu \u00ab l\u2019effet calculatrice \u00bb. En effet, ces \u00e9l\u00e8ves ayant pass\u00e9 une partie de leurs \u00e9tudes secondaires ainsi que leur baccalaur\u00e9at sans calculatrice, ils rencontrent maintenant des difficult\u00e9s \u00e0 effectuer manuellement des calculs . Nous emploierons &lsquo;\u00ab l&rsquo;effet calculatrice \u00bb pour qualifier les impacts n\u00e9gatifs du recours exclusif d&rsquo;une calculatrice sur l&rsquo;apprentissage des math\u00e9matiques. En effet, la calculatrice peut am\u00e9liorer le sens des nombres et r\u00e9duire la charge cognitive mais elle peut aussi constituer un frein potentiel si elle est mal utilis\u00e9e. En classe, l&rsquo;effet de cet artefact informatique (objet cr\u00e9\u00e9 par l&rsquo;Homme pour assister son activit\u00e9) est d\u00e9battu, avec des arguments pour son apport \u00e0 la compr\u00e9hension conceptuelle et d&rsquo;autres qui sugg\u00e8rent qu&rsquo;elle peut affaiblir les comp\u00e9tences fondamentales.<\/p>\n<p>L\u2019effet calculatrice comme l\u2019IA ne sont ni totalement b\u00e9n\u00e9fiques ni totalement nuisibles. Tout d\u00e9pend de l\u2019intention p\u00e9dagogique, du moment d\u2019introduction et du degr\u00e9 de ma\u00eetrise des fondamentaux. Bien utilis\u00e9e, ils sont des leviers d\u2019apprentissages puissants ; mal encadr\u00e9es elles peuvent freiner la construction des comp\u00e9tences essentielles.<\/p>\n<h2>B- Evolution des concepts des diff\u00e9rentes formes du colonialisme<\/h2>\n<h4>1. Le colonialisme territorial (XVe \u2013 XXe si\u00e8cles)<\/h4>\n<p>\u2022\u00a0Colonisation espagnole et portugaise des Am\u00e9riques (\u00e0 partir de 1492).<br \/>\n\u2022\u00a0Colonisation fran\u00e7aise, britannique et n\u00e9erlandaise en Afrique et en Asie. Caract\u00e9ristiques : Contr\u00f4le direct des territoires, exploitation des ressources locales, destruction ou transformation des cultures autochtones et de leurs structures sociales.<\/p>\n<h4>2. Le colonialisme \u00e9conomique (XIXe \u2013 XXe si\u00e8cles)<\/h4>\n<p>\u2022\u00a0Compagnies coloniales britanniques en Inde.<br \/>\n\u2022\u00a0\u00ab\u00a0Franc CFA\u00a0\u00bb et maintien d\u2019une d\u00e9pendance \u00e9conomique en Afrique post-coloniale. Caract\u00e9ristiques : D\u00e9pendance commerciale, pillage des mati\u00e8res premi\u00e8res, subordination \u00e9conomique des pays colonis\u00e9s.<\/p>\n<h4>3. Le colonialisme culturel et cognitif (XXe si\u00e8cle)<\/h4>\n<p>\u2022\u00a0Imposition des langues coloniales (fran\u00e7ais, anglais, espagnol,\u2026etc.).<br \/>\n\u2022\u00a0Diffusion mondiale du mode de vie occidental par le cin\u00e9ma, la musique, la mode. Caract\u00e9ristiques : Acculturation, effacement des traditions locales, domination symbolique par les r\u00e9cits et les valeurs.<\/p>\n<h4>4. Le n\u00e9ocolonialisme (XXe \u2013 XXIe si\u00e8cles)<\/h4>\n<p>D\u00e9pendance des pays du Sud aux institutions financi\u00e8res internationales (FMI, Banque mondiale) et aux mod\u00e8les socio\u00e9conomiques, \u00e9ducatifs, l\u00e9gislatifs et administratifs occidentaux.<\/p>\n<p>Caract\u00e9ristiques: Perte de contr\u00f4le strat\u00e9gique, Souverainet\u00e9 limit\u00e9e, d\u00e9pendance \u00e9conomique et politique.<\/p>\n<h4>5. Le colonialisme num\u00e9rique et algorithmique (XXIe si\u00e8cle)<\/h4>\n<p>\u2022\u00a0GAFAM (Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft) et BATX (g\u00e9ants chinois).<br \/>\n\u2022\u00a0Collecte massive de donn\u00e9es dans les pays du Sud sans r\u00e9gulation locale. Caract\u00e9ristiques : D\u00e9pendance technologique, exploitation des donn\u00e9es comme \u201cmati\u00e8res premi\u00e8res\u201d, homog\u00e9n\u00e9isation culturelle par les algorithmes.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"Y3BBE\" data-sfc-cp=\"\" data-hveid=\"CAEIAxAA\" data-processed=\"true\" data-complete=\"true\">\n<div class=\"Y3BBE\" data-sfc-cp=\"\" data-hveid=\"CAEIAxAA\" data-processed=\"true\" data-complete=\"true\">\u00a0<em><strong>Hafedh abdelmalek<\/strong> professeur et enseignant-chercheur occupe actuellement le poste de Chef du d\u00e9partement des sciences\u00a0\u00e0 l&rsquo;Acad\u00e9mie tunisienne des sciences, des lettres et des arts (Beit al-Hikma) \u00e0 Carthage, Tunisie.<\/em><\/div>\n<\/div>\n<div data-sfc-cp=\"\" data-hveid=\"CAEIAxAA\" data-processed=\"true\" data-complete=\"true\"><\/div>\n<div data-sfc-cp=\"\" data-hveid=\"CAEIAxAA\" data-processed=\"true\" data-complete=\"true\"><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\" data-sfc-cp=\"\" data-hveid=\"CAEIAxAA\" data-processed=\"true\" data-complete=\"true\"><em>Source:Leaders<\/em><\/div>\n<div data-sfc-cp=\"\" data-hveid=\"CAEIAxAA\" data-processed=\"true\" data-complete=\"true\"><\/div>\n<div data-sfc-cp=\"\" data-hveid=\"CAEIAxAA\" data-processed=\"true\" data-complete=\"true\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; A- Introduction Au fil des si\u00e8cles, le colonialisme a chang\u00e9 de visage, de militaire et territorial, il s\u2019est mu\u00e9&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3506,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,4,13],"tags":[],"class_list":["post-3489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-la-une","category-opinions","category-science"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?..  Par Hafedh Abdelmelek - Africanews | info<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?..  Par Hafedh Abdelmelek - Africanews | info\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&nbsp; A- Introduction Au fil des si\u00e8cles, le colonialisme a chang\u00e9 de visage, de militaire et territorial, il s\u2019est mu\u00e9&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Africanews | info\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-25T20:39:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-26T08:51:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1029\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"africanews123C\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"africanews123C\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489\"},\"author\":{\"name\":\"africanews123C\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/person\/5024a6b2bd0d87362c32345fe8085259\"},\"headline\":\"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?.. Par Hafedh Abdelmelek\",\"datePublished\":\"2025-12-25T20:39:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-26T08:51:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489\"},\"wordCount\":809,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg\",\"articleSection\":[\"La une\",\"Opinions\",\"Science\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489\",\"url\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489\",\"name\":\"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?.. Par Hafedh Abdelmelek - Africanews | info\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-25T20:39:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-26T08:51:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg\",\"width\":1029,\"height\":620},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?.. Par Hafedh Abdelmelek\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/\",\"name\":\"Africanews | info\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#organization\",\"name\":\"Africanews | info\",\"url\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-Untitled-5.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-Untitled-5.png\",\"width\":632,\"height\":245,\"caption\":\"Africanews | info\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/person\/5024a6b2bd0d87362c32345fe8085259\",\"name\":\"africanews123C\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/458600830c8a7b0adfc1866b9a30327d5fc11a24cfcf256ad886cd03b58f74a9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/458600830c8a7b0adfc1866b9a30327d5fc11a24cfcf256ad886cd03b58f74a9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"africanews123C\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\"],\"url\":\"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/author\/africanews123c\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?..  Par Hafedh Abdelmelek - Africanews | info","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?..  Par Hafedh Abdelmelek - Africanews | info","og_description":"&nbsp; A- Introduction Au fil des si\u00e8cles, le colonialisme a chang\u00e9 de visage, de militaire et territorial, il s\u2019est mu\u00e9&hellip;","og_url":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489","og_site_name":"Africanews | info","article_published_time":"2025-12-25T20:39:15+00:00","article_modified_time":"2025-12-26T08:51:46+00:00","og_image":[{"width":1029,"height":620,"url":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"africanews123C","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"africanews123C","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489"},"author":{"name":"africanews123C","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/person\/5024a6b2bd0d87362c32345fe8085259"},"headline":"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?.. Par Hafedh Abdelmelek","datePublished":"2025-12-25T20:39:15+00:00","dateModified":"2025-12-26T08:51:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489"},"wordCount":809,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg","articleSection":["La une","Opinions","Science"],"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489","url":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489","name":"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?.. Par Hafedh Abdelmelek - Africanews | info","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg","datePublished":"2025-12-25T20:39:15+00:00","dateModified":"2025-12-26T08:51:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#primaryimage","url":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Screenshot_2025-12-25-15-16-47-23_40deb401b9ffe8e1df2f1cc5ba480b12.jpg","width":1029,"height":620},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/3489#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"L\u2019empire invisible d\u00e8s 2027: l\u2019IA et le retour du colonialisme sous une forme num\u00e9rique?.. Par Hafedh Abdelmelek"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#website","url":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/","name":"Africanews | info","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#organization","name":"Africanews | info","url":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-Untitled-5.png","contentUrl":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-Untitled-5.png","width":632,"height":245,"caption":"Africanews | info"},"image":{"@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/person\/5024a6b2bd0d87362c32345fe8085259","name":"africanews123C","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/458600830c8a7b0adfc1866b9a30327d5fc11a24cfcf256ad886cd03b58f74a9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/458600830c8a7b0adfc1866b9a30327d5fc11a24cfcf256ad886cd03b58f74a9?s=96&d=mm&r=g","caption":"africanews123C"},"sameAs":["https:\/\/www.africanews.info\/fr"],"url":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/archives\/author\/africanews123c"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3489"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3510,"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489\/revisions\/3510"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.africanews.info\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}